Ukrayna’da savaşı tanklar mı casuslar mı kazanacak?

Bir zamanlar Hollywood’un en cazip ve gişe garantili filmeleri, soğuk savaş temalı, casusluk odaklı yapımlardı. Dosyalar çalınır, gizli dinlemeler yapılır, takipler edilir ve sonunda Ruslar genelde kaybederdi. Bugünlerde o eski casusluk filmlerini aratmayan gerçek bir istihbarat savaşı Ukrayna ve çevresinde yaşanıyor.

EMİR KORKMAZ 01 Mayıs 2022 DÜNYA

Rusya’nın bir anda Ukrayna’yı işgal etmesinin üzerinden 2 aydan fazla bir süre geçti. Rusya birkaç günde Ukrayna’yı bir baştan diğer uca silip süpürmeyi geçerken, beklenmedik bir direnişle karşılaştı. Birçok cephede geri çekilmek zorunda kaldı. Silah ve teknoloji olarak Rusya’dan geri olan Ukrayna’nın bu başarısının ardındaki sebeplerin birisi, belki de en önemlisi de Batı ülkelerinin Kiev’e sağladığı istihbarat desteği. Soğuk savaş sırasındaki dosya çalmalar ve adam kovalamacalar olmasa da, ABD ve İngiltere başta olmak üzere birçok batılı ülke, Rusya hakkında elde ettikleri her türlü istihbaratı Ukrayna ile cömertçe paylaşıyor.

UYDUYLA TAKİP

Kiev yönetimine verilen bilgilerin başında uydulardan elde edilen anlık görüntüler bulunuyor. Eski günlerdeki gibi insan odaklı casusluğun yanında günümüzde gizli servisler, uyduları çok daha fazla kullanıyor. Uydular sadece fotoğraf çekmekle kalmıyor, bazıları sıradan insanlar için hiçbir anlam ifade etmeyen karmaşık elektronik yoğunlukları yakalayıp ölçebilen cihazlar ile de donatılmış durumda. Bu sayede uydular gizli silah depolarını bulabiliyor. Kilometrelerce uzaktan bile olsa, uydulardaki sensörler bir bölgede yoğunlaşan iletişim sinyallerini algılayabiliyor. Böylece bu yerin örneğin bir komuta merkezi olduğu belirlenebiliyor.

Uydu teknolojisinde tüm Batılı müttefikler arasında en iyi konumda olan şüphesiz ABD. Ancak ABD elde ettiği uydu bulguların tümümü NATO üyesi olmayan Ukrayna’na doğrudan vermiyor. Elde edilen verilen işlendikten sonra siyasi yönetime sunuluyor. Hangi bilginin, ne ölçüde paylaşılacağına Beyaz Saray karar veriyor. Her ne kadar paylaşılan istihbari bilgiler kısıtlı da olsa, Ukrayna’nın elinde olmayan bir imkana ve güve kavuşmasına imkan sağladığı için sahadaki karşılığı tahminlerin ötesinde oluyor.

HAVADAN KEŞİF

Savaş patlak verene kadar NATO keşif uçakları ve insansız hava araçları Ukrayna üzerinde uçuyordu. Bu şekilde, batılı müttefikler, Rus birliklerinin sınırlarda konuşlandırılmasını yakından takip edebildiler. Rusya savaşın başında Ukrayna üzerindeki hava sahasını kapattığı için NATO ülkeleri artık orada keşif yapamıyor. Bununla birlikte, NATO üyesi ülkelerin üzerindeki uçuşlar devam ediyor. Böylelikle hem Ukrayna hem de Rusya topraklarındaki askeri gelişmeler yakından izlenebiliyor. Bunlar da aynı uydu verilerinde olduğu gibi, NATO üyesi ülkelerin ülke içi gerekli sınırlama ve denetimlerinden sonra Kiev yönetimi ile paylaşılıyor.

İLETİŞİMİN İZLENMESİ

Her türlü iletişimin gizlice dinlemesi, gizli servislerin işinin temel taşlarından birisi. Eski casusluk filmlerinde, telefonunun ahizesinin içine bir cihaz konulur ya da kabloların geçtiği hatlara dışarıdan girilerek dinlemeler yapılırdı. Şimdi bu yöntemler rafa kalktı belki ama farklı yöntemlerle iletişimin dinlenmesi sürüyor. Askeri iletişim cihazları genellikle şifreli olsa da, örneğin Rus askerleri operasyon sırasında sıklıkla şahsi cep tepefonlarını da kullanıyor. Bu konuşmalar ve analizleri, Ukrayna tarafında paha biçilmez veriler sağlıyor. Batı gizli servisleri genellikle elde ettikleri bu iletişimi öncelikle tercüme etmek zorunda kalıyordu ve bu oldukça zahmetli bir süreçti ancak zamanla çoğu Rusça konuşabilen Ukraynalılar, doğrudan ulaştıkları kayıtlar sayesinde birbirinden değerli bilgiler elde etti.

Hatta Rus askerlerinin basitçe ailelerini aramaları, kendi cep telefonlarıyla anne babalarıyla konuşmaları aramaları ve süreçte ister istemez Ukrayna iletişim ağlarını kullanmaları da birçok veri elde edilmesini sağlıyor.

CASUSLAR

Elbette istihbaratın vazgeçilmezi, casuslar. Teknoloji ne kadar gelişse ve yeni imkanlar sağlasa da, istihbaratın temeli insan kaynağı. Batı ülkelerinin, aynı eski Hollywood filmlerinde olduğu gibi hala Moskova’da casusları olduğu tahmin ediliyor. Genç yaşlarında angaje edilen kaynakların yıllar sonra önemli pozisyonlar bulması üzerine kurulan sistem sayesinde, Batı istihbarat servislerinin bugüne kadar çok sayıda önemli kaynağı olduğu ve onlardan değerli bilgiler elde ettiği varsayılıyor. Batılı ülkeler, bu bilgileri de bir şekilde Ukrayna ile paylaşmaya devam ediyor.

Batılı uzmanlara göre Ukrayna’nın hedefleri vurmadaki yüksek yüzdesinin ve Rus kayıplarının ardında yatan temel noktaların başında bu anlatılanlar geliyor. Bunun yanında Rus silahları ve techizatının Batılı gözlemcileri şaşırtan ölçüde eski ve bakımsız olması, Rus birliklerinin eğitimsiz ve genç askerlerden oluşması, Rus ordusunda tepeden en alt seviyeye kadar inen yolsuzluk ve hırsızlık da Moskova’nın bugüne kadar istediği hedefe ulaşamamasındaki nedenlerin başlıcaları arasında görülüyor.

Takip Et Google Haberler
Takip Et Instagram